ไซโปรฟลอกซาซิน (Ciprofloxacin)

ไซโปรฟลอกซาซิน (Ciprofloxacin) ใช้เพื่อรักษาการติดเชื้อแบคทีเรียต่าง ๆ โดยเป็นยาที่จัดอยู่ในยาปฏิชีวนะกลุ่มควิโนโลน (quinolone) ออกฤทธิ์โดยการยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรีย แต่ไม่สามารถใช้กับการติดเชื้อไวรัสได้ เช่น โรคหวัดหรือไข้หวัดใหญ่ 

ข้อบ่งใช้

วิธีการใช้ยา ไซโปรฟลอกซาซิน

• ยาไซโปรฟลอกซาซิน สามารถรับประทานพร้อมกับอาหาร หรือรับประทานแยกต่างหากตามที่แพทย์สั่ง โดยปกติคือวันละ 1-2 ครั้งเวลาเช้า เย็น
• เขย่าขวดยาประมาณ 15 วินาที ก่อนเทยา ควรตวงยาอย่างระมัดระวัง ด้วยถ้วยตวงสำหรับตวงยา อย่าใช้ช้อนธรรมดา เพราะอาจจะได้ขนาดยาที่ไม่ถูกต้อง และโปรดอย่าเคี้ยวยาที่มีลักษณะแขวนตะกอน
• ห้ามใช้ยาแขวนตะกอนกับสายให้อาหาร เนื่องจากตัวยาอาจอุดตันในสายได้
• ขนาดยา และระยะเวลาในการรักษา ขึ้นอยู่กับสภาวะทางการแพทย์ และการตอบสนองทางการรักษา ควรดื่มน้ำให้มากขณะที่กำลังใช้ยานี้ เว้นแต่แพทย์จะกำหนดเป็นอย่างอื่น
• รับประทานยาไซโปรฟลอกซาซินอย่างน้อย 2 ชั่วโมงก่อน หรือ 6 ชั่วโมงหลังจากใช้ยาอื่นที่อาจมาผูกติดกับยานี้ เพราะอาจทำให้ลดประสิทธิภาพของยานี้ลงได้
• สอบถามแพทย์เกี่ยวกับยาอื่นที่กำลังใช้ เช่น ควินาพริล (quinapril) ซูคราลเฟต (sucralfate) รวมถึงอาหารที่เรารับประทานร่วม ดังนี้ วิตามิน แร่ธาตุ รวมถึงอาหารเสริมธาตุเหล็ก สังกะสี แมกนีเซียม อะลูมิเนียม และแคลเซียม โดยอาจสามารถอยู่ในนม โยเกิร์ต หรือแม้แต่อาหารเสริมต่าง ๆ
• ยาปฏิชีวนะจะออกฤทธิ์ได้ดี เมื่อปริมาณยาในร่างกายอยู่ในระดับคงที่ ดังนั้น โปรดรับประทานยาในเวลาที่ห่างเท่า ๆ กัน เพื่อช่วยเตือนความจำ หรือรับประทานในเวลาเดียวกันของแต่ละวัน
• ไม่ควรหยุดยา เพิ่ม และลดขนาดยาเอง จนกว่าจะได้รับการอนุญาตจากแพทย์
• แจ้งให้แพทย์ทราบ หากยังคงมีอาการหรืออาการแย่ลง

การเก็บรักษา ยาไซโปรฟลอกซาซิน

• ยาไซโปรฟลอกซาซิน ควรเก็บที่อุณหภูมิห้อง และหลีกเลี่ยงแสงหรือความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเกิดความเสียหาย
• ไม่ควรเก็บยานี้ในห้องน้ำ หรือช่องแช่แข็ง
• ไม่ควรทิ้งยาไซโปรฟลอกซาซินลงในชักโครก หรือในท่อระบายน้ำ เว้นแต่ได้รับคำแนะนำเช่นนั้น ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูกต้องเมื่อยาหมดอายุ หรือไม่มีความจำเป็นต้องใช้งาน โปรดสอบถามเภสัชกรเพิ่มเติม เกี่ยวกับวิธีการกำจัดยาที่ถูกต้อง
• เพื่อความปลอดภัยโปรดเก็บยาให้ห่างจากมือเด็ก และสัตว์เลี้ยง

ยาไซโปรฟลอกซาซินบางยี่ห้ออาจจะต้องเก็บรักษาแตกต่างกัน หากมีข้อกังวล หรือข้อสงสัยเพิ่มเติม สามารถสอบถามได้จากเภสัชกร และแพทย์ผู้เชี่ยวชาญอีกครั้งได้ในทันที

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ยา ไซโปรฟลอกซาซิน

ก่อนใช้ยาไซโปรฟลอกซาซิน

• แจ้งให้แพทย์ทราบ หากมีอาการผิดปกติ หรืออาการแพ้ต่อยานี้ หรือยาอื่น ๆ
• โปรดระบุถึงโรคประจำตัว หรือประวัติทางการแพทย์ร่วมโดยเฉพาะ โรคภูมิแพ้ ไม่ว่าจะเป็นแพ้อาหาร แพ้สีย้อม แพ้สารกันบูด เป็นต้น อีกทั้งสำหรับผลิตภัณฑ์ที่หาซื้อเอง ควรอ่านฉลากยา หรือส่วนประกอบอย่างระมัดระวังก่อนนำมาใช้งาน
• แจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบเกี่ยวกับยาที่กำลังใช้อยู่ร่วมไม่ว่าจะเป็นยาที่แพทย์กำหนด หรือยาตามร้านขายยา รวมถึงสมุนไพร และอาหารเสริมต่าง ๆ

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับความเสี่ยงในสตรีตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์ เพื่อวิเคราะห์ถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น ก่อนใช้ยาไซโปรฟลอกซาซิน จากอ้างอิงจากองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA) ยานี้จัดเป็นยากลุ่มเสี่ยงสำหรับสตรีมีครรภ์ประเภท C

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกามีดังนี้

• A= ไม่มีความเสี่ยง
• B= ไม่พบความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
• C= อาจจะมีความเสี่ยง
• D= มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
• X= ห้ามใช้
• N= ไม่ทราบแน่ชัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้ ยาไซโปรฟลอกซาซิน

แจ้งให้แพทย์ทราบทันทีหากมีผลข้างเคียงที่รุนแรง ดังนี้

• อาการแพ้
• ลมพิษ
• หายใจติดขัด
• ใบหน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือลำคอบวม
• วิงเวียนศีรษะอย่างรุนแรง หมดสติ หัวใจเต้นเร็ว
• อาการปวดกล้ามเนื้อ และข้อต่อฉับพลัน
• รอยช้ำ บวม กดเจ็บ แข็งเกร็ง หรือสูญเสียการเคลื่อนไหวในข้อต่อส่วนใดส่วนหนึ่ง
• ท้องเสีย อุจจาระมีเลือดปน
• สับสน เห็นภาพหลอน ซีมเศร้า และพฤติกรรมที่ผิดปกติ
• มีอาการชัก
• หูอื้อ
• มีปัญหาด้านการมองเห็น
• ผิวซีด หรือเป็นสีเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม เป็นไข้ อ่อนแรง
• ปัสสาวะน้อยกว่าปกติหรือไม่ปัสสาวะเลย
• เกิดรอยช้ำหรือมีเลือดออกได้ง่าย
• มีอาการเหน็บชาหรืออาการปวดที่ผิดปกติขึ้นที่บางส่วนในร่างกาย
• มีสัญญาณแรกของผดผื่นผิวหนัง ไม่ว่าจะเบาแค่ไหนก็ตาม
• ปฏิกิริยาที่ผิวหนังอย่างรุนแรง ทำให้เกิดแผลพุพองและผิวลอก

ไม่ใช่ทุกคนที่จะแสดงอาการอันเนื่องมาจากผลข้างเคียงเหล่านี้ อาจมีผลข้างเคียงอื่นที่ไม่ได้ระบุไว้ข้างต้น หากมีความกังวลเรื่องผลข้างเคียง โปรดปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

ยาไซโปรฟลอกซาซิน อาจมีปฏิกิริยากับยาอื่น ๆ ที่กำลังใช้ร่วมด้วย โดยอาจเปลี่ยนแปลงประสิทธิภาพการทำงานของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดผลข้างเคียงที่รุนแรงได้ เพื่อหลีกเลี่ยงการมีปฏิกิริยาดังกล่าว ควรแจ้งรายชื่อยาทั้งหมดที่ใช้ให้แพทย์ทราบ ไม่ว่าจะเป็นยาที่ได้รับคำสั่งจากทางแพทย์ ยาที่หาซื้อเองโดยการจำหน่ายทางเภสัชกร ดังนี้

• อะโกเมลาทีน (Agomelatine)
• แอมิแฟมพริดีน (Amifampridine)
• ซิซาไพรด์ (Cisapride)
• โดรเนดาโรน (Dronedarone)
• โลมิทาไพด์ (Lomitapide)
• เมโซไรดาซีน (Mesoridazine)
• พิโมไซด์ (Pimozide)
• ไพเพอราควิน (Piperaquine)
• สปาร์ฟลอกซาซิน (Sparfloxacin)
• ไทโอริดาซีน (Thioridazine)
• ทิซานิดีน (Tizanidine)

การใช้ยานี้กับยาดังต่อไปนี้ โดยปกติแล้วจะไม่แนะนำ แต่อาจจำเป็นต้องใช้ในบางกรณี หากได้รับสั่งยาทั้งสองร่วมกัน แพทย์อาจต้องเปลี่ยนขนาดยา ชนิดใดหนึ่ง หรือทั้งสองชนิด

• อะคาร์โบส (Acarbose)
• แอซีเคไนด์ (Acecainide)
• อะซีโตเฮกซาไมด์ (Acetohexamide)
• อัลฟูโซซิน (Alfuzosin)
• อะโลกลิปทิน (Alogliptin)
• อโลเซตรอน (Alosetron)
• อะมิโอดาโรน (Amiodarone)
• อะมิทริปไทลีน (Amitriptyline) และยาอื่น ๆ

การใช้ยานี้กับยาต่าง ๆ ดังต่อไปนี้ อาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดผลข้างเคียงบางอย่างได้ แต่การใช้ยาทั้งสองชนิดร่วมกัน อาจเป็นการรักษาที่ดีที่สุด หากได้รับการจ่ายยาทั้งสองร่วมกัน บางครั้งแพทย์อาจต้องปรับเพิ่ม-ลดยาชนิดใดชนิดหนึ่ง หรือทั้งสองชนิด

• อะลูมิเนียมคาร์บอเนต (Aluminum Carbonate)
• อะลูมิเนียมไฮดรอกไซด์ (Aluminum Hydroxide)
• อะลูมิเนียมฟอสเฟต (Aluminum Phosphate)
• เบต้าเมทาโซน (Betamethasone)
• แคลเซียม (Calcium)
• คลอโรควิน (Chloroquine)
• คอร์ติโซน (Cortisone)
• โคซินโทรปิน (Cosyntropin)
• โซลพิเดม (Zolpidem)

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

ยาไซโปรฟลอกซาซินอาจอาจทำปฏิกิริยากับอาหารและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยจะปรับเปลี่ยนประสิทธิภาพการทำงานของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดผลข้างเคียงรุนแรงอื่น ๆ โปรดปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น

ยาไซโปรฟลอกซาซิน อาจส่งผลให้อาการโรคต่าง ๆ เหล่านี้ แย่ลง

• โรคเบาหวาน
• ท้องร่วง
• อาการหัวใจขาดเลือดฉับพลัน
• โรคหัวใจ จังหวะการเต้นของหัวใจมีปัญหา
• ภาวะโพแทสเซียมในเลือดต่ำ (Hypokalemia)
• ภาวะแมกนีเซียมในเลือดต่ำ (Hypomagnesemia)
• โรคตับ
• โรคลมชัก (epilepsy)
• โรคหลอดเลือดสมอง
• โรคไตขั้นรุนแรง
• มีประวัติการปลูกถ่ายอวัยวะ เช่น หัวใจ ไต หรือปอด
• มีประวัติการเกิดอาการผิดปกติของเส้นเอ็น เช่น โรคข้อรูมาตอยด์ (rheumatoid arthritis)

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้ง เพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดยาไซโปรฟลอกซาซินสำหรับผู้ใหญ่

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่ เพื่อป้องกันโรคแอนแทรกซ์ (Anthrax)

• ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ : 400 มก. ทุก ๆ 12 ชั่วโมง
• รับประทาน : 500 มก. รับประทานทุก ๆ 12 ชั่วโมง
• ควรเริ่มต้นการรักษาโดยเร็วที่สุดหลังจากต้องสงสัยหรือยืนยันแล้วว่าเปิดรับเชื้อ ระยะเวลาในการรักษาทั้งหมด (รวมทั้งการให้ยาทางหลอดเลือดดำและรับประทาน) คือ 60 วัน

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อรักษาภาวะติดเชื้อแบคทีเรียในกระแสเลือด (Bacteremia)

• 400 มก. ฉีดเข้าหลอดเลือดดำทุก ๆ 12 ชั่วโมง
• ควรดำเนินการรักษาอย่างต่อเนื่อง 7-14 วัน ขึ้นอยู่กับสภาวะและความรุนแรงของการติดเชื้อ

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อรักษาหลอดลมอักเสบ (Bronchitis)

อาการหลอดลมอักเสบเรื้อรังกำเริบฉับพลัน ระดับเบา-ปานกลาง

• ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ : 400 มก. ทุก ๆ 12 ชั่วโมง
• รับประทาน : 500 มก. รับประทานทุก ๆ 12 ชั่วโมง

ระดับรุนแรง/มีอาการแทรกซ้อน

• ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ : 400 มก. ทุก ๆ 8 ชั่วโมง
• รับประทาน : 750 มก. รับประทานทุก ๆ 12 ชั่วโมง
• ระยะเวลาการรักษา : 7 ถึง 14 วัน

ขนาดยาไซโปรฟลอกซาซินสำหรับเด็ก

ขนาดยาสำหรับเด็กเพื่อป้องกันโรคแอนแทรกซ์ (Anthrax)

• ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ : 10 มก./กก. ทุก ๆ 12 ชั่วโมง (ขนาดยาสูงสุด: 400 มก./ครั้ง)
• รับประทาน : 15 มก./กก. รับประทานทุก ๆ 12 ชั่วโมง (ขนาดยาสูงสุด: 500 มก../ครั้ง)
• ควรเริ่มต้นการรักษาโดยเร็วที่สุดหลังจากต้องสงสัยหรือยืนยันแล้วว่าเปิดรับเชื้อ ระยะเวลาในการรักษาทั้งหมด (รวมทั้งการให้ยาทางหลอดเลือดดำและรับประทาน) คือ 60 วัน

ขนาดยาสำหรับเด็กเพื่อรักษาการติดเชื้อที่ระบบทางเดินปัสสาวะ (Urinary Tract Infection)

เด็กอายุ 1-18 ปี

• ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ : 6-10 มก./กก. ทุก ๆ 8 ชั่วโมง (ขนาดยาสูงสุด 400 มก./ครั้ง)
• รับประทาน : 10-20 มก./กก. รับประทานทุก ๆ 12 ชั่วโมง (ขนาดยาสูงสุด 750 มก./ครั้ง)
• ระยะเวลาการรักษาทั้งหมด (รวมทั้งการให้ยาทางหลอดเลือดดำและรับประทาน) คือ 10-21 วัน

ยาไซโปรฟลอกซาซินไม่ใช่ตัวเลือกยาอันดับแรก เนื่องจากมีอัตราการเกิดอาการไม่พึงประสงค์สูงกว่า ดังนั้น จึงควรเข้ารับการตรวจสอบจากแพทย์อีกครั้ง เพราะอาจมียา หรือเทคนิคอื่น ๆ ที่เหมาะสมกว่าในการรักษา

รูปแบบของยา

ความแรงและรูปแบบของยามีดังนี้

• ยาไซโปรฟลอกซาซิน รูปแบบเม็ดเคลือบแผ่นฟิล์ม 250 มก. 500 มก.
• ยาไซโปรฟลอกซาซิน รูปแบบยาแขวนตะกอน 5% (100 มล.) 10% (100 มล.)

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉิน หรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉินหรือนำส่งโรงพยาบาลใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา